Những năm chiến tranh, các trường đại học ở miền Bắc sơ tán về nông thôn và miền núi. Theo hồi ức của GS Hoàng Xuân Sính (nữ giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam, khi đó là giảng viên tại Khoa Toán, Đại học Sư phạm Hà Nội), có những buổi thi ở nơi sơ tán mà phòng thi không có bàn ghế gì cả; mỗi sinh viên ngồi trong một vòng tròn vẽ trên nền đất để làm bài. Câu chuyện này là một trong nhiều lời kể của nhân chứng mà dự án đã ghi lại.
Câu chuyện ấy phản ánh một giai đoạn mà đời sống cũng chính là trường học. Trong những năm 1955–1975, giáo dục đại học Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được dẫn dắt bởi tinh thần đại chúng, thể hiện qua nhiều chính sách và thực hành: mở hệ đào tạo tại chức, tổ chức các đợt lao động tập trung trong mỗi năm học, vận động sinh viên tham gia sản xuất và khắc phục hậu quả thiên tai. Nhiều thời điểm, thầy và trò phải sơ tán về nông thôn, sống cùng nhân dân.
Dấu ấn của tinh thần ấy vẫn còn hiện diện đến ngày nay.
Trong bối cảnh các thảo luận về triết lý giáo dục Việt Nam ngày càng sôi nổi, việc tìm hiểu lại tinh thần này càng trở nên cấp thiết. Những nhân chứng từng trải qua những năm đầu của giai đoạn này nay đều đã ngoài 80 tuổi, trong khi do chiến tranh và sơ tán, tài liệu lưu trữ chỉ phản ánh được một phần lịch sử thời kỳ ấy. Ký ức của người trong cuộc vì thế là nguồn sử liệu đặc biệt quý giá.
Sự kiện công bố các kết quả nghiên cứu lưu trữ, thực địa và phỏng vấn nhân chứng của dự án, đồng thời giới thiệu đến công chúng những hiện vật và tư liệu gốc về đời sống giáo dục đại học Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giai đoạn 1955–1975.
Bên cạnh đó, sự kiện cũng tạo ra diễn đàn trao đổi về tinh thần giáo dục đại học đại chúng, kết nối các nhà nghiên cứu, nhân chứng lịch sử và các đơn vị lưu giữ tư liệu, làm cơ sở hình thành nhóm nghiên cứu về lịch sử giáo dục đại học Việt Nam.
Triển lãm “Tinh thần giáo dục đại chúng của nền giáo dục đại học Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giai đoạn 1955–1975” mở cửa từ 8h00 đến 17h00, tại không gian sảnh ngoài của Hội trường Nguyễn Văn Đạo (phía sau tượng Viện sĩ Nguyễn Văn Đạo). Triển lãm trưng bày các tài liệu và hiện vật gốc do nhóm dự án sưu tầm.
Tọa đàm “Triết lý giáo dục đại học đại chúng tại Việt Nam” diễn ra từ 13h30 đến 17h00, tại phòng 202, tòa nhà Điều hành ĐHQG Hà Nội.
Sự kiện diễn ra vào Thứ Bảy, ngày 14/11/2026, tại Đại học Quốc gia Hà Nội, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội.
Sự kiện thuộc dự án “Nghiên cứu và Bảo tồn các Thực hành của Tinh thần Giáo dục Đại học Đại chúng tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, giai đoạn 1955–1975” (mã số VINIF09.2024.DA04), do Trường Đại học Giáo dục - ĐHQG Hà Nội chủ trì, được tài trợ bởi Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF).
Thông tin tham dự
Triển lãm mở cửa tự do. Khách tham quan có thể đăng ký trước qua mã QR trên poster, hoặc quét mã tại khu vực đón tiếp. Các đơn vị, lớp học muốn tham quan theo đoàn và nghe thuyết minh vui lòng đăng ký trước với Ban Tổ chức để được bố trí thời gian.
Thông tin chi tiết xin liên hệ trợ lý sự kiện Minh Thảo, điện thoại 0369 233 508.
Sự kiện được tài trợ bởi Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF).
Dự án này được tài trợ bởi Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF) trong Dự án mã số VINIF09.2024.DA04.
#VINIF